ARLOGGI TAX-XEMX (SUN DIALS)
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 


Il-bniedem sa mill-antik kien jinnota li matul is-sena, d-dell daqqa jkun twil u daqqa qasir. Sa fil-bibbja nsibu li Jobb qaghad jistenna lid-dell jitwal.

Arlogg tax-xemx hu “strument” li jkejjel il-hin mal-mixi tad-dell tal-virga (gnomon) fuq il-wicc ta l-arlogg. F’dan il-kaz il-hin jinqasam f’sieghat nofs sieghat u kwarti.

F’Malta l-eqdem “arlogg” hu dak ta l-Imnajdra li immarka kull tlett xhur, jigifieri il bidu ta kull stagun jew ahjar il-21 ta’ Marzu (dhul ir-Rebbiegha), il-21 ta’ Gunju (dhul is-sajf), it-23 ta’settembru (dhul il-harifa) u t-22 ta’ Dicembru (dhul ix-xitwa). (1)
L-arloggi tax-xemx jinsabu f’bosta rhula w bliet Maltin u GHawdxin, l-aktar dawk qodma f’Ghawdex jinstabu fil-Victorja w x-Xewkija.
Jekk imbaghad immorru f’Santa Lucija, hemmhekk kienu jinsabu zewg arloggi tax-xemx. L-ewwel wiehed li bil-kemm ghadu jidher kien fid-dar tal familja Debrincat (illum propjeta tal-knisja) fi Triq Klula. Kemm indikazzjonijiet u min dak li jinghad li fid-dar tal familja Stellini fi Triq Bir Rix kien jinsab arlogg tax-xemx iehor. Dawn iz-zewg arloggi kienu mill weqfin mal-hajt iharsu ezatt lejn in-nofsinnhar u kienu nofs tond.
 
(1) Maltese Sundials-Paul I Micallef 1994
 
Last Update: May 2006
   
   

© Copyright 2002-2008 www.santalucija.com. All rights reserved.